Publicaties

 

OOST-EUROPA-SPECIAL

 

MOSKOU EN ST. PETERSBURG:

terug van bijna weggeweest.

 

De bestemmingen Moskou en St. Petersburg zijn weer populair. Sinds twee jaar lijken de enerverende pogingen tot staatsgreep van begin jaren negentig weer vergeten. Hoewel de Nederlanders nog lang niet in zulke groten getale beide steden bezoeken als in de begindagen van de perestrojka, vertoont het aantal boekingen weer een opgaande lijn. In welke mate spelen de vaderlandse ANVR-touroperators hierop in? En voor welk publiek?

 

Ondanks de terugkerende populariteit van beide Russische steden is de kans om er je moerstaal te horen nog tamelijk klein. Op de internationale luchthaven van Moskou arriveerden in het zomerseizoen van 1997 welgeteld 2400 Nederlanders via de ANVR-reisorganisatoren. Maar dat zijn er 400 meer dan het jaar daarvoor en 900 personen meer dan in 1995. Er zit dus weer groei in. Echter, het topjaar 1990 is nog niet geŽvenaard. Toen vlogen 3900 personen naar tal van bestemmingen in de Sovjet-Unie, vooral naar Moskou, zo blijkt uit het cijfermateriaal van secretaris G. Couvreur van de Vereniging van ANVR Reisorganisatoren.

Gerrit Slot, Productgroupmanager Oad-Reizen, die Moskou en St. Petersburg regelmatig bezoekt, ziet de laatste twee jaar duidelijk weer een opleving in het aantal Oad-reizigers naar Rusland. "Begin jaren negentig liep de belangstelling sterk terug, door de pogingen tot staatsgreep, de geruchten over voedseltekorten en de opkomende criminaliteit. Dit vormde een schril contrast met eind jaren tachtig, toen we deze bestemming net in ons pakket hadden. Het aantal boekingen was toen werkelijk overweldigend. Dat kwam door de perestrojka. Nu zijn velen weer nieuwsgierig wat er van de hervormingen terecht is gekomen. Het was altijd al een absoluut fantastische bestemming, alleen al vanwege het heerlijke eten, bijvoorbeeld de kaviaar. Onovertroffen zijn ook alle kunstschatten van de tsaren in het Kremlin. Bovendien is weer veel nieuws te zien: diverse herbouwde en gerestaureerde kerken en daarnaast de vele terrassen in Moskou", aldus Slot, die Moskou zeer regelmatig bezoekt.

 

Het aanbod

Welke touroperators verkopen Moskou- en St.Petersburg-reizen via de reisbureaus? Op het gebied van de standplaats- en stedenreizen per vliegtuig zijn dat Arke Reizen, Holland International en KRAS Stervakanties. Reizen in de vorm van vliegen naar Moskou en verder rondreizen per bus of trein, verzorgen onder meer Arke Reizen, Oad Reizen, Tiara-tours en KRAS Stervakanties. De laatstgenoemde touroperator introduceerde kortgeleden, in haar nieuwste programma, een geheel nieuwe manier van reizen tussen Moskou en St. Petersburg, namelijk al cruisend. Dit grotendeels via de rivier de Wolga. Volgens KRAS-directeur Algemene Zaken L.J. Frankenhuis voert deze twaalfdaagse reis door prachtige natuurparken. Nog een bijzonder rondreis uit zijn pakket bestaat, gedeeltelijk, uit een vaartocht per ijsbreker naarSt. Petersburg.

Een touroperator met eveneens een uniek Rusland-aanbod is Oad-Reizen. Als jarenlang is deze, voor zover bekend, de enige die vanuit Nederland met de bus naar Moskou reist. Dit is een onderdeel van een rondreis via Oost-Europa en Scandinavische landen. Nieuwer is de mogelijkheid om georganiseerd per trein te reizen en nog wel met de TranssiberiŽ-expresse. Dit is te vinden in het pakket van Oad-Reizen, Special Traffic, Tiara-tours en VNC Travel.

 

Het publiek

Welk publiek valt op Moskou en St. Petersburg? "Voornamelijk de wat beter opgeleide, oudere, cultureel geÔnteresseerde cliŽnten", aldus directeur Algemene Zaken L.J. Frankenhuis van KRAS Stervakanties. Volgens Gerrit Slot van Oad Reizen zijn dit bij zijn organisatie daarnaast ook veel jonge tweeverdieners."Vaak in zekere zin pioniers. Mensen die niet meteen van hun stuk zijn, als blijkt dat de service nog geen westers peil heeft bereikt."

 

Verbeteringen

"Ontelbare zaken zijn duidelijk verbeterd in Rusland, bijvoorbeeld de hotelaccommodatie. Er is veel in de luxere klasse bijgekomen, dat het westelijk niveau evenaart".

Hoewel geduld, volgens hem, nog steeds een schone zaak is in dit land, verlopen diverse zaken veel en veel sneller, bijvoorbeeld de afwikkeling van de douaneformaliteiten. "Ook het aanvragen van het visum, is minder tijdrovend dan vroeger, maar het gaat verder nog steeds op de oude manier wat de benodigde paperassen betreft". Om een visum te bemachtigen dient de hotelaccommodatie, vaak beperkt beschikbaar, vooraf geboekt te worden. Reis je op eigen houtje dan betekent dat vaak uren wachten in het Haagsche consulaat, waar het papiertje persoon opgehaald moet worden. Voor de georganiseerde reizigers regelt de touroperator dat. Begrijpelijk dat Gerrit Slot niet verwacht dat in de nabije toekomst veel reizigers geheel zelfstandig naar Moskou zullen reizen. "Vooral voor Rusland geldt dat georganiseerd op reis gaan bovendien veel voordeliger is".

 

Toeristische informatie:

Honthorststraat 42,

1071 DH Amsterdam

tel.:020-6798964, fax:020-6736121.

 

 

MOSKOU

 

Ondanks de komst van Pizza Hut en Dior en de vernietiging van vele standbeelden is Moskou gelukkig niet verwesterd. De erfenis van zowel de tsarentijd als van het rode rijk is hier nog heel duidelijk voelbaar en zichtbaar. Met name alle eeuwenoude typisch Russische kunstschatten en daarnaast de vele inwoners uit alle uithoeken van de voormalige Sovjet-Unie, maken van Moskou een fascinerende stad.

 

Het Kremlin bestaat uit veel meer dan regeringsgebouwen. In deze vestingsplaats, die vorm kreeg in de twaalfde eeuw, vind je bijzondere kathedralen met veel van de oudste en mooiste iconen van het land. Daarnaast zijn er musea, zoals het Wapenpaleis met daarin de juwelen van de tsaren. Er is hier werkelijk een overweldigende hoeveelheid kostbaarheden te zien, want Lenin en Stalin deponeerden hier zo ongeveer de gehele inhoud van de kluizen en pronkkamers van de gehele Russische adel en een groot deel van de kerken.

Naast 'sightseeiing' is ook winkelen tegenwoordig de moeite waard, bijvoorbeeld in het schitterende warenhuis Goem. Hier vind je tal van Westerse winkels met nog grotere klantvriendelijkheid dan in de Verenigde Staten. Ze vormen een boeiend contrast met enkele shops volgens de aloude Sovjet-style. Echt een 'must' zijn daarnaast de kolchoze-markten vol exotische waren, aangeboden door kooplieden, afkomstig uit de meest oosterse uithoeken van SiberiŽ of de zuidelijke vroegere Sovjetrepublieken.

 

Uitzondering

Daarnaast is het altijd interessant te ontdekken in hoeverre de stad de communistische coryfeeŽn ongemoeid laat. Dan valt op dat veel standbeelden en straatnamen van diverse Sovjetpresidenten en hun prominente handlangers zorgvuldig verwijderd zijn. Maar duidelijk wordt dat Lenin niet geheel uit de gratie is verdwenen. Zo telt zijn mausoleum op het Rode Plein nauwelijks minder bezoekers dan voor de ommekeer. Het Centrale Leninmuseum lijkt nog steeds in het teken te staan van blinde verering van deze revolutionair.

Vroeger werden de buitenlandse communisten ook steevast meegenomen naar de, overigens uiterst efficiŽnt functionerende, Moskouse metro. De stations zijn volgens kenners de mooiste ter wereld. Sommige doen denken aan de balzaal van paleizen bijvoorbeeld de stations 'kievskaja' en 'komsomolskaja. Onder meer hier creŽerde Stalin zijn paleizen voor het volk. Maar ook liet hij stations ontwerpen die doen denken aan het decor van de film '1984'. Ze ogen als grimmige tempels, vanwege de gigantische standbeelden van agressief ogende revolutionairen in een duistere hal in bombastische neo-classicistische stijl, vol versieringen van gietijzer met scherpe punten, zoals station Izmailowski-park.

Een extra dimensie aan een bezoek aan Moskou geeft de aard van de bewoners. Dat geldt niet zozeer voor diegenen achter de loketten en de bureaucratische bureaus, maar wel voor de Russen in restaurants, cafťs, bezienswaardigheden en de schitterendste theaters van het land. Op weinig plaatsen in Europa is meer uitbundigheid te vinden dan hier, overigens vaak mede te danken aan de volop klinkende glaasjes wodka.

ST. PETERSBURG

 

St Petersburg bestaat nog geen drie eeuwen. Toch is ook deze stad een absolute topper. Tussen 1712 en 1917, toen St. Petersburg het regeringscentrum was, verschenen hier vele bijzondere patriciŽrshuizen en de prachtigste paleizen, zoals het Winterpaleis van de tsaren. Dit paleis- tegenwoordig het museum de Hermitage- en vele andere gebouwen zijn ontworpen door Zuid-Europese architecten. Ze kleurden ze in prachtige pasteltinten. Nog steeds vormen deze zachte tinten in het koude seizoen een interessante tegenstelling met het ijs in de Neva. In de midzomernachten schittert alles in de roze gloed van het noorderlicht.

 

De westerse invloed blijft niet beperkt tot de architectuur. Tsaar Peter de Grote, de stichter van St. Petersburg, wilde zijn stad heel doelbewust laten functioneren als een venster op het westen. Dat is nog steeds terug te vinden in de sfeer in de stad: meer kosmopolitisch, beschaafder, maar ook minder uitbundig dan in Moskou. In het deftige en zeer bezienswaardige Kirov-theater, dat tegenwoordig weer Mariinsky-theater heet, lijkt het zelfs alsof er nooit sprake is geweest van een proletarische machtsovername. Toch herinneren nog veel bezienswaardigheden aan de communistische revolutie, die tenslotte hier begon, zoals het Leninmuseum en het schip de Aurora.

Duidelijker aanwezig, zeker nu St. Petersburg het communisme probeert te vergeten, zijn de herinneringen aan de tsaristische tijd, zoals het Winterpaleis. Hierin is de Hermitage gevestigd: een van de belangrijkste musea van de wereld. Het bezit 2,7 miljoen kunststukken. Bijna de helft is permanent tentoongesteld.

Must's zijn verder de diverse heropende kerken en kloosters, zoals het Nevski-klooster. De moeite waard blijven winkels zoals Gastronom, die vroeger uitsluitend door de adel werden gefrequenteerd. Hier liggen nog tal van typische sovjetartikelen, zoals pokdalige kolen, hoog opgestapeld op het kostbare houtsnijwerk. Zulke handelswaar vormt bovendien een intrigerende tegenstelling met St. Petersburg's beschaafde pogingen om nog Europeser te worden.